Το Χωριό

Ιστορία της Λιθιάς

Η Λιθιά είναι ένα ορεινό χωριό της Περιφερειακής Ενότητας Καστοριάς, χτισμένο σε υψόμετρο 760 μέτρων, 19 χιλιόμετρα ανατολικά της Καστοριάς. Η παλιά ονομασία του ήταν Κομανίτσοβον — έτσι αναφέρεται στο ΦΕΚ 259Α (29/12/1918) ως έδρα ομώνυμης κοινότητας. Μετονομάστηκε σε Λιθιά το 1926 (ΦΕΚ 413Α).

Ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Αγίων Αναργύρων του Δήμου Καστοριάς. Σύμφωνα με την απογραφή 2011, ο μόνιμος πληθυσμός είναι 311 κάτοικοι. Το χωριό περιβάλλεται από πυκνά δάση βελανιδιάς και οξιάς, με θέα προς τα βουνά της Δυτικής Μακεδονίας.

Μεταβυζαντινός Ναός Αγίου Δημητρίου

Πρόκειται για πετρόκτιστο ναό, που ακολουθεί τον ρυθμό της τρίκλιτης βασιλικής. Η ημερομηνία κατασκευής τοποθετείται στο 1783.

Στο εσωτερικό του ναού υπάρχουν αρκετές φορητές εικόνες του 18ου και 19ου αιώνα, καθώς και κάποιες σύγχρονες τοιχογραφίες. Απ’ τις τοιχογραφίες αυτές, οι σημαντικότερες είναι τρεις και βρίσκονται στον δυτικό τοίχο του υποτυπώδη εσωνάρθηκα, γύρω απ’ την κεντρική θύρα του. Πιο συγκεκριμένα, εκατέρωθεν της θύρας, στην εσωτερική της πλευρά, είναι αγιογραφημένοι όρθιοι και αντικριστοί οι αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ.

Απ’ τις εν λόγω τοιχογραφίες ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται μία του Δικαίου και Προφήτη Βαρούχ, ο οποίος προείδε και ανακοίνωσε την ενανθρώπιση του Ιησού Χριστού περίπου 600 χρόνια πριν τη γέννησή Του — μια από τις σπανιότατες αγιογραφίες του είδους της.